დემოკრატიის  კვლევის ინსტიტუტმა 2021 წლის აგვისტოში საოკუპაციო ხაზთან მდებარე სოფლებში არსებული ვითარება შეისწავლა. საოკუპაციო ხაზთან მცხოვრები მოსახლეობის პრობლემების შესწავლის მიზნით წალენჯიხისა და ზუგდიდის მუნიციპალიტეტების სოფლები: განმუხური, ხურჩა, ორსანტია, რუხი, მუჟავის თემი, ფახულანის თემი და ფოცხო-ეწერის დევნილთა ჩასახლება  მოვინახულეთ.  

 

ვიზიტმა დაგვარწმუნა, რომ ცენტრალური და ადგილობრივი ხელისუფლება სათანადო ყურადღებას არ უთმობს საოკუპაციო ხაზთან არსებულ სოფლებში სოციალურ-ეკონომიკური და ინფრასტრუქტურული პრობლემებს. აშკარაა, რომ საოკუპაციო ზოლის განაპირა სოფლებში  ადგილობრივი და ცენტრალური ხელისუფლების კომპეტენციები და პასუხისმგებლობები აღრეულია. მოსახლეობის უსაფრთხოების დაცვა მათი იზოლაციის, ცალკეულ შემთხვევაში - უფლებების უგულებელყოფის და შიშის დანერგვის ხარჯზეა „უზრუნველყოფილი“. დემოკრატიის კვლევის ინსტიტუტი მიიჩნევს, რომ იზოლაცია აზიანებს საოკუპაციო ხაზთან მცხოვრებ ადამიანებს, ლახავს მათ უფლებებს და ართმევს თავისუფალი განვითარების შესაძლებლობას. მოსახლეობის იზოლირების ასეთი მაღალი ხარისხი ტოვებს შთაბეჭდილებას, რომ საოკუპაციო ხაზთან არსებული სოფლებს ფორმალურად ცენტრალური ხელისუფლება (შსს-ს და სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის ხელით) აკონტროლებს, თუმცა, საოკუპაციო ხაზთან მდებარე სოფლებში მცხოვრები მოსახლეობის ინტერესებს საოკუპაციო რეჟიმიც ზღუდავს.

საოკუპაციო ხაზთან მცხოვრები მოსახლეობის პრობლემები (განმუხური, ხურჩა, ორსანტია, რუხი, ფოცხო-ეწერის დევნილთა ჩასახლება, მუჟავისა და  ფახულანის თემი)